Hazard – przyczyny, objawy, leczenie i terapia
Kto z nas nie rozmyśla nad tym, że może za dużo pracuje, za dużo wydaje pieniędzy, bądź spędza czasu przed komputerem, a może za dużo je? Współcześnie zachodzące zmiany naszego życia społecznego, a także wnioski i obserwacje dotyczące naszej codzienności dotykające specyfiki funkcjonowania człowieka pod kątem tempa i jakości życia skłaniają nas do refleksji. Możemy zauważyć bariery obejmujące akceptacje lub po prostu ich brak, które dotyczą prezentowanych i odczuwanych przez nas trudnych uczuć, powierzchowności emocjonalnej czy prowadzonych rozmów na temat sensu własnej egzystencji.
Powyżej opisane warunki kulturowo-społeczne mogą sprzyjać powstawaniu oraz utrwalaniu pewnych sposobów funkcjonowania, zachowania m.in. patologicznemu uprawianiu hazardu.
Patologiczne uprawianie hazardu obecnie nazywane uzależnieniem od hazardu jest pierwszym zaburzeniem oficjalnie zakwalifikowanym jako jednostka kliniczna. Uznane jest za zaburzenie psychiczne, zaburzenie zachowania dotykające naszych nawyków i popędów. Dla wielu osób siłą napędową patologicznego hazardu jest potrzeba przeżywania silnego napięcia, jakie pojawia się podczas gry. Wygrana zwiększa poczucie mocy i popycha do dalszej gry. Gracz dotknięty przegraną ma obniżony szacunek do swojej osoby, a także traci poczucie kontroli i budzi się w nim żądza odzyskania straty. Spójrzmy na zjawisko hazardu w podobny sposób, jak na uzależnienie od substancji psychoaktywnych (alkohol, narkotyki), możemy więc powiedzieć, że substancją uzależniającą w tym wypadku jest pieniądz.
Za typowe symptomy uzależnienia od hazardu uważa się sytuacje, kiedy to zagrożona nim osoba gra w tajemnicy i odczuwa potrzebę ukrywania tego faktu przed otoczeniem, kłamie na temat wysokości swoich przegranych pieniędzy, gra do tzw. „ostatniego grosza” i nie potrafi zmotywować się do wcześniejszego odejścia od gry. Gra na kredyt czy za pożyczone pieniądze, pozostawia swoje rzeczy pod zastaw pozostając w nadziei, że się „odegra”. Z powodu braku pieniądza osoba uzależniona może uciekać się do sprzedawania własnych rzeczy, kradzieże by pozyskać środki na grę.
Długotrwałe granie hazardzisty, doznawane skrajne emocje, frustracja, napięcie może skutkować problemami natury psychicznej (bezsenność, depresja, myśli samobójcze, sięganie po alkohol, narkotyki) oraz problemami zdrowotnymi tj. bóle głowy, zaniedbania pod kątem odżywiania, lecz nie tylko.
Uzależnienie od hazardu odzwierciedlać się będzie również w problemach rodzinnych, małżeńskich poprzez liczne sytuacje konfliktowe, rozwód, zaniedbywanie własnych dzieci, a nawet dopuszczanie się do przemocy fizycznej i psychicznej względem swojej rodziny.
Problemy zawodowe, finansowe będą generowane poprzez absencje w pracy, zmniejszenie wydajności, a nawet zwolnienie skutkujące licznymi zadłużeniami, utratą dochodów i bankructwem.
Osoby nieletnie, które również mogą ulec uzależnieniu od hazardu będą przejawiać problemy szkolne, a nawet konflikty z prawem (np. areszt, sprawy karne z powodu kradzieży czy oszustw).
Prowadzone krajowe statystyki i badania wyłoniły grupę ryzyka, którą są samotni mężczyźni w wieku około 30 lat, mieszkający w dużych miastach.
Pierwsze przejawy uzależnienia często pojawiają się u nich już w wieku młodzieńczym.
W sidła uzależnienia mogą wpaść również kobiety mniej więcej w połowie swojego życia. Około 2-3 % społeczeństwa ma problemy z hazardem, natomiast 1 % to osoby cierpiące z powodu tzw. anormalnych skłonności hazardowych.
By uniknąć uzależnienia od hazardu:
- traktuj grę jako rozrywkę, a nie sposób zarabiania pieniędzy,
- przyjmij do wiadomości, że przegrana podczas gry jest nieunikniona,
- unikaj gry w chwilach napięcia, czy emocjonalnego „dołka” psychicznego.
Przede wszystkim staraj się regulować swoje emocje w sposób adekwatny, pożądany, lecz unikając patologicznego grania:
- udaj się na spacer,
- wybierz dobraną do siebie formę ćwiczeń ruchowych, które pomogą Ci zejść z doznawanego napięcia,
- rozmawiaj o swoich problemach z bliskimi, bądź udaj się po wsparcie i poradnictwo do specjalisty.
Jeżeli czujesz się osobą, która może być uzależniona od hazardu zgłoś się do poradni uzależnień. W niej uzyskasz pomoc specjalisty psychiatry, który poprzez farmakoterapię spróbuje pomóc Ci poradzić sobie z doznawanymi emocjami, napięciem, lękiem lub psychologa, z którym omówisz możliwości terapii i dalszych spotkań.
Możesz też skorzystać z turnusów dla osób uzależnionych behawioralnie (uzależnionych od hazardu) bądź zadzwoń pod Ogólnopolski Telefon Zaufania 801 889 880 czynny codziennie w godzinach 17:00-22:00.
Autorką artykułu jest mgr Magdalena Orzechowska-Siara, psycholog kliniczny, kurator społeczny, pedagog
