Pojawienie się konfliktu zaburza relacje osobowe i interpersonalne, wywołując napięcia, które często są niepotrzebne.
Kiedy konflikt już zaistnieje, należy zastanowić się nad tym, w jaki sposób doprowadzić do jego rozwiązania. Ważne jednak, aby to rozwiązanie było pozytywne i wzmacniające dla obu stron.
Pierwszą metodą, która się nasuwa, jest zapobieganie. Niektóre osoby znaczące, takie jak rodzic czy nauczyciel, mają możliwość niedopuszczenia do zaistnienia danego konfliktu. To, czy faktycznie tak będzie, zależy głównie od ich własnych interesów i rozwagi. Umiejętne zapobieganie uczy rozładowania napięcia już na początku i uniknięcia przykrych sytuacji, nieeskalowania ich.
Druga metoda rozwiązywania konfliktu to dialog. Odpowiednio zaaranżowany i poprowadzony, przyczynia się najpierw do złagodzenia konfliktu, następnie zaś do jego całkowitego rozwiązania. Istotnymi cechami w takiej sytuacji są asertywność, umiejętność negocjacji i nastawienie na osiągnięcie kompromisu. Nawet przy niewielkim zaangażowaniu obu stron, niepowodzenie rozmów wydaje się praktycznie wykluczone, zwłaszcza na poziomie codziennych, niezbyt skomplikowanych spraw. Ważne jest jednak, aby nie unikać rozmowy w sytuacjach konfliktowych. Wyjaśnienie sytuacji niejednokrotnie przyczynia się do pogłębienia relacji, wypracowania zachowań empatycznych, głębszego zrozumienia motywacji drugiej strony.
Ostatnim etapem rozwiązywania konfliktu najczęściej jest zawarcie umowy. Ma ona raczej charakter psychologiczny niż formalnoprawny. Dzieje się tak, ponieważ konflikty najczęściej wybuchają w sferach, w których przepisy prawa nie znajdują zastosowania, np. w relacjach rodzinnych.
Umowa towarzysząca rozwiązaniu konfliktu najczęściej jest umową ustną, warto jednak taką umowę spisać – przestrzeganie jej postanowień okaże się wówczas dla stron znacznie łatwiejsze i bardziej wiążące.
Przy rozwiązywaniu konfliktu i budowaniu prawidłowej komunikacji w trakcie jego trwania ważne jest, aby:
– stworzyć możliwość wysłuchania dwóch stron, pozwolić każdej z nich wypowiedzieć się do końca;
– stosować aktywne słuchanie, czyli utrzymywanie kontaktu wzrokowego do samego końca rozmowy;
– dopytywać, odzwierciedlać uczucia;
– dowartościowywać drugą osobę poprzez komunikaty typu: „To, co mówisz, jest ważne”;
– porządkować informacje, czyli stosować komunikaty typu: „Do tej pory ustaliliśmy, że…”;
– zadawać pytania: „Jak chciałbyś zakończyć ten konflikt?”;
– zachowywać neutralność i nie narzucać rozwiązania sytuacji;
– dopuszczać możliwość przeproszenia za emocje spowodowane konfliktem;
– jeżeli nie mamy już siły na podjęcie konfrontacji lub jest w nas za dużo emocji, warto zapytać: „Czy możemy z tym poczekać do jutra?”
Konflikty mogą wywołać w dziecku wrogość, frustrację, lęk, postawę kontry, ale konflikt może być też motorem zdobywania kompetencji interpersonalnych, z których najważniejsze to tolerancja, umiejętność negocjacji i sztuka osiągania kompromisu. I tu znaczącą rolę pełni dorosły, który w sytuacjach konfliktowych nigdy nie stosuje systemu kar, ale udziela dzieciom emocjonalnego wsparcia, rozmawia, doprowadza do rozwiązania spornej sytuacji, ucząc dzieci, jak w prawidłowy sposób kształtować stosunki międzyludzkie. Zasadniczo konflikt prawidłowo przeprowadzony i rozwiązany daje gwarancję pogłębienia i wzmocnienia relacji.
Chcesz dowiedzieć się więcej oraz zamówić poradnik „Rozmowy o konfliktach i radzeniu sobie z nimi” lub inne poradniki wcześniej wydane przez Fundację Dorastaj z Nami wejdź na stronę https://dorastajznami.org/poradniki
Artykuł przygotowany na podstawie poradnika Fundacji zatytułowanego „Rozmowy o konfliktach i radzeniu sobie z nimi”.
Autorką poradnika jest dr n. społ. Sabina Zalewska, specjalistka w zakresie pedagogiki rodziny i psychologii rozwojowej
