W współczesnym świecie dzieci i młodzież funkcjonują w środowisku pełnym bodźców, presji i oczekiwań. Narzucone nam tempo życia, obowiązki oraz nieustanna obecność technologii sprawiają, że coraz częściej obserwuje się u młodych osób objawy zmęczenia psychicznego. Zdarza się, że jest ono często mylone z lenistwem czy buntem, w rzeczywistości stanowi sygnał przeciążenia emocjonalnego, którego nie należy lekceważyć.
Objawem zmęczenia psychicznego może być występująca u dziecka apatia, drażliwość lub nadmierna płaczliwość. Mały człowiek może utracić zainteresowanie dotychczasowymi hobby, wycofać się lub unikać relacji społecznych, czy przejawiać trudności z pamięcią, koncentracją, a nawet nabywaniem nowych informacji. U nastolatków charakterystycznym objawem są wahania nastrojów, trudności ze snem, a także skargi na dolegliwości somatyczne tj. ból głowy, brzucha bez wyraźnych przyczyn. Takie sygnały to nie tylko przejawy stresu, napięcia, ale wołanie o uwagę i wsparcie.
Jednym z pożytecznych form wsparcia ze strony dorosłego jest rozmowa, uważne słuchanie i dostrzeganie emocji dziecka bez oceniania ich. Warto stworzyć bezpieczną przestrzeń do rozmowy o towarzyszących trudnościach oraz wytłumaczyć dziecku, że zmęczenie jest naturalną formą odreagowania – każdy ma prawo do odpoczynku. Pomocne także będzie wprowadzenie zasad by móc zachować równowagę między nauką a relaksem. Jedną z takich form może być zadbanie o odpowiedni sen, ruch, kontakt z naturą lub zrezygnowanie z nadmiaru zajęć dodatkowych.
W przypadku utrzymujących się objawów zmęczenia psychicznego u dzieci i młodzieży warto sięgnąć po wsparcie specjalisty – psychologa lub pedagoga szkolnego. Wczesna interwencja pozwoli zapobiec pogłębieniu się problemów emocjonalnych i przywróci młodym ludziom poczucie sprawczości oraz wewnętrznej harmonii. Zmęczenie psychiczne to nie słabość, lecz naturalna reakcja organizmu, który domaga się powrotu do równowagi.
Autorką artykułu jest mgr Magdalena Orzechowska-Siara.
Psycholog kliniczny, kurator społeczny, pedagog
